Wraz z innymi organizacjami społecznymi złożyliśmy uwagi do projektu ustawy wdrażającej Europejski akt o wolności mediów (EMFA). Mimo uwzględnienia części wcześniejszych postulatów, dokument w wielu kluczowych obszarach nie realizuje standardów wynikających z prawa unijnego. Projekt koncentruje się głównie na obecnym modelu funkcjonowania mediów publicznych, pomijając potrzebę ich głębokiej modernizacji, wzmocnienia misji publicznej oraz realnych gwarancji niezależności redakcyjnej i dziennikarskiej.

Uwagi do pobrania tutaj

W zakresie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji projekt wprowadza pewne pozytywne zmiany, lecz nie eliminuje ryzyka jej politycznej dominacji, gdyż sposób powoływania członków nadal nie zapewnia pluralistycznego i reprezentatywnego składu. Podobne zastrzeżenia dotyczą reorganizacji mediów publicznych: proponowane rozwiązania nie gwarantują wystarczającego odpolitycznienia, a rola społecznej kontroli (rad programowych) została osłabiona, zwłaszcza na poziomie regionalnym.

Przekaż 1,5% podatku Watchdogowi!

Wystarczy, że wpiszesz nasz numer KRS 0000181348 w rozliczeniu podatkowym za rok 2025.

Istotnym problemem pozostaje finansowanie mediów publicznych – projekt utrzymuje niestabilny i uznaniowy model oparty na dotacjach budżetowych, bez trwałego powiązania środków z jasno określoną misją. Organizacje postulują przejściowe finansowanie parametryczne (0,09% PKB) oraz przygotowanie docelowej powszechnej opłaty audiowizualnej, odpornej na presję polityczną.

Choć projekt wprowadza ważne regulacje dotyczące reklamy państwowej (definicje, obowiązki sprawozdawcze, zasady dystrybucji), brakuje skutecznych mechanizmów egzekwowania, sankcji, audytu i realnego monitorowania wpływu wydatków publicznych na pluralizm mediów. Podobnie, nowe procedury kontroli koncentracji budzą poważne wątpliwości systemowe, mogą dublować lub zaburzać mechanizmy prawa konkurencji i prowadzić do nadmiernych obciążeń administracyjnych, zwłaszcza dla mniejszych mediów.

Projekt nieprawidłowo podchodzi również do pomiaru odbiorców, przewidując elementy centralizacji i administracyjnego wpływu, sprzeczne z modelem samoregulacji rynkowej wyraźnie preferowanym przez EMFA. Szczególnie poważne zastrzeżenia dotyczą ochrony źródeł dziennikarskich i poufności komunikacji: projekt nie wdraża wymaganych przez EMFA gwarancji, milcząco akceptując stosowanie inwazyjnych narzędzi nadzoru bez skutecznej kontroli sądowej i realnych środków odwoławczych.

Jesteśmy również głęboko rozczarowani brakiem zakazu prowadzenia mediów przez jednostki samorządu terytorialnego. Media samorządowe – finansowane ze środków publicznych i często pełniące funkcję propagandową – zaburzają konkurencję na rynku medialnym i wprowadzają odbiorców w błąd.

W naszej ocenie projekt w obecnym kształcie nie realizuje w pełni celu EMFA, jakim jest realne wzmocnienie wolności, pluralizmu i niezależności mediów.

Pod uwagami podpisały się:

ARTICLE 19, Fundacja Blue Dragon Institute, Fundacja Media Forum, Helsińska Fundacja Praw Człowieka, Fundacja im. Stefana Batorego, Fundacja Panoptykon, Stowarzyszenie Dziennikarzy i Twórców Radia Publicznego, stowarzyszenie Sieć Obywatelska Watchdog Polska oraz Towarzystwo Dziennikarskie.