Planowanie przestrzenne rzadko trafia na pierwsze strony gazet. Dla wielu osób pozostaje abstrakcyjnym, technicznym zagadnieniem, którym zajmują się urzędnicy i urbaniści. Tymczasem – jak pokazuje rozmowa z urbanistką Bernadetą Janik – to właśnie planowanie przestrzenne w największym stopniu decyduje o tym, jak wygląda nasze najbliższe otoczenie i jak się w nim żyje. Tekst, że…

Komisje rad gmin czy powiatów są formalnie jawne, ale w praktyce dostęp do ich prac często pozostaje iluzoryczny. Przeprowadzony przez nas monitoring pokazuje, że pełną przejrzystość – z transmisjami i archiwizacją – zapewnia zaledwie ułamek samorządów. Tymczasem to właśnie na komisjach zapadają kluczowe ustalenia. (Nie)jawne komisje Formalnie posiedzenia komisji rad w jst są jawne, a…

Czy Centralny Rejestr Umów rzeczywiście zwiększy przejrzystość wydatkowania środków publicznych? Co będzie publikowane w CRU, a jakich informacji w nim zabraknie? Porozmawiamy o tym już 21 kwietnia o godz. 20:00 podczas webinarium Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska. Już 1 lipca w życie wejdzie Centralny Rejestr Umów (CRU), jedno z kluczowych narzędzi zwiększania przejrzystości wydatkowania środków publicznych.…

Huczne obchody tysiąclecia koronacji Bolesława Chrobrego przyciągnęły tłumy i największe gwiazdy. Gorzej z przejrzystością. KPRM nie była organizatorem, a pytane o szczegóły spółki Skarbu Państwa w większości milczą lub zasłaniają się tajemnicą. Kto faktycznie sfinansował to widowisko? Pod koniec kwietnia zeszłego roku w Warszawie świętowano obchody tysiąclecia koronacji Chrobrego. Donald Tusk, zapraszając na to wydarzenie,…

Opublikowany z kilkumiesięcznym opóźnieniem (pierwotnie był planowany na wrzesień 2025 r.) raport cząstkowy nr 2 Komisji ds. wyjaśnienia mechanizmów represji, zatytułowany „Represje zamiast dialogu. Jak państwo wykorzystywało prawo przeciw obywatelom”, stanowi wkład w dokumentowanie zjawiska nadużywania instrumentów prawnych przez państwo w latach 2015–2023. Opracowanie pokazuje to, co wcześniej pojawiło się w raportach przygotowanych przez dziennikarzy…

W 2025 roku Sieć Obywatelska Watchdog Polska podjęła szereg działań opiniodawczych mających na celu zapewnienie, że transformacja cyfrowa w Polsce i Unii Europejskiej będzie przebiegać z poszanowaniem praw podstawowych, jawności i odpowiedzialności władzy. Organizacja przedstawiła rekomendacje dotyczące zarówno strategicznych kierunków informatyzacji państwa, jak i szczegółowych regulacji dotyczących sztucznej inteligencji (AI). Poniżej znajduje się szczegółowe zestawienie…

  Przedstawiamy kolejny fragment Raportu o stanie jawności w Polsce — kolejnej odsłony opracowania poświęconego temu, jak w praktyce działa prawo do informacji publicznej i jakie bariery pojawiają się w dostępie do danych o funkcjonowaniu instytucji publicznych. W tej części skupiamy się na najważniejszych wątkach dotyczących jawności w Polsce w 2025 roku.  Cały raport jest…

Czy na komisję rady gminy można wejść bez zaproszenia? Czy trzeba podawać swoje dane i tłumaczyć cel obecności? W praktyce wciąż pojawiają się sytuacje, które pokazują, jak bardzo przepisy różnią się od rzeczywistości. Kiedy myślę o jawności działania samorządu, nie widzę wyłącznie sesji, głosowań i uchwał publikowanych w Biuletynie Informacji Publicznej. Widzę przede wszystkim proces…

Sądy administracyjne, orzekając w sprawach o dostęp do informacji publicznej, rzadko stwierdzają rażące naruszenie prawa, nawet jeśli wnioskodawca czeka na odpowiedź organu miesiącami. A jednak WSA w Lublinie, rozstrzygając kwestię bezczynności Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych, zdecydował się na taki krok.    W 2023 roku zapytaliśmy wszystkie Regionalne Dyrekcje Lasów Państwowych o wydatki na reklamę z wcześniejszego…

Rozpoczynamy realizację ogólnopolskiego projektu „Instytucje do podziału”, którego celem jest zbadanie, jak po wyborach zmieniają się kadry w instytucjach publicznych i spółkach Skarbu Państwa oraz czy procesy te są przejrzyste i oparte na kompetencjach. O projekcie W wielu instytucjach publicznych, szczególnie po wyborach,  dochodzi do licznych zmian kadrowych. Pojawiają się pytania, czy stanowiska są obsadzane…

24 marca opublikowaliśmy kolejny już raport o stanie jawności. To próba uporządkowania najważniejszych wydarzeń, które w minionym roku wpływały na praktyczne korzystanie z prawa do informacji. W kolejnych publikacjach będziemy przybliżać jego najważniejsze fragmenty i wnioski. Na początek sięgamy po kontekst międzynarodowy – pokazujemy, jak wyglądają globalne standardy jawności, jakie kierunki zmian są dziś wyznaczane…

Mieszkańcy najczęściej widzą tylko finał: sesję rady i głosowanie. Tymczasem prawdziwa debata o lokalnych sprawach toczy się wcześniej — na komisjach, które zbyt często pozostają poza realną społeczną kontrolą. Czy można je nagrywać, transmitować i kiedy naprawdę wolno wyłączyć jawność? Kiedy mówi się o jawności działania samorządu, najczęściej myślimy o dokumentach, wydatkach, czy o sesjach…

Sprawa zaczęła się od pytań o awans prokuratora, którego nazwisko pojawiło się w kontekście poważnych zaniedbań opisanych przez „Gazetę Wyborczą”. Dopiero wyrok WSA przesądził, że sam wniosek powinien zostać udostępniony jako informacja publiczna. Dlatego dwa lata temu zapytaliśmy Prokuraturę Krajową o wniosku o awans prokuratora Piotra Styczewskiego na zastępcę gdańskiego prokuratora regionalnego. W odpowiedzi na…

Organizacje zajmujące się ochroną praw człowieka – ARTICLE 19 Europe, Helsińska Fundacja Praw Człowieka, Sieć Obywatelska Watchdog Polska oraz Ogólnopolska Federacja Organizacji Pozarządowych – skierowały do Senatu RP petycję o podjęcie inicjatywy ustawodawczej zmierzającej do dekryminalizacji zniesławienia. Treść petycji Międzynarodowe standardy ochrony praw człowieka jednoznacznie wskazują, że zniesławienie nie powinno podlegać odpowiedzialności karnej. W Polsce…