Sieć Obywatelska Watchdog Polska złożyła opinię do projektu ustawy z dnia 17 czerwca 2025 r. o zmianie ustawy o systemie informacji w ochronie zdrowia oraz niektórych ustaw (UD 238).

Ministerstwo Zdrowia opublikowało projekt ustawy o zmianie ustawy o systemie informacji w ochronie zdrowia oraz niektórych innych ustaw (UD 238). Zakłada on wprowadzenie nowych systemów informacji medycznej (dalej jako: SIM): e-Transplant, e-Hemofilia, e-Krew oraz systemu dla Chorób Rzadkich.

Przy okazji wprowadzania nowych SIM Ministerstwo Zdrowia proponuje wyłączenie stosowania ustawy o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego (u.o.d.p.w.i.s.p.) w odniesieniu do większości z nich. Wcześniej, w 2019 roku, taki los spotkał ustawę o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.).

Sieć Obywatelska Watchdog Polska krytycznie ocenia ten pomysł. W ramach konsultacji społecznych stowarzyszenie przesłało swoją opinię i rekomenduje wycofanie się z nowelizacji art. 5 ust. 3a ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia oraz rozważenie całkowitego uchylenia tego przepisu, gdy chodzi o prawo dostępu do informacji publicznej.

Opinia przedstawia najważniejsze argumenty w tej sprawie: 

• Potencjał prawa do ponownego wykorzystania informacji sektora publicznego (i.s.p.) oraz korzyści ekonomiczne i społeczne – Prawo do ponownego wykorzystania i.s.p. jest związane z dynamicznym rozwojem technologii oraz rosnącą rolą prawa do informacji. Powinniśmy korzystać z tego potencjału, a nie go ograniczać, ponieważ umiejętne korzystanie z i.s.p. wzmacnia gospodarkę, a także ułatwia nasze codzienne życie. 

• Projekt nie uwzględnia systemowych ograniczeń prawa do ponownego wykorzystania i.s.p. – proponowane zmiany w całości wyłączają stosowanie u.o.d.p.w.i.s.p., nie bacząc na to, że istnieją już mechanizmy ograniczające prawo do ponownego wykorzystania i.s.p. i prawo do jest ograniczane, gdy wchodzi w kolizję z informacjami objętymi tajemnicą czy gdy może zagrażać prywatności osób fizycznych lub tajemnicy przedsiębiorstwa. 

• Brak uzasadnienia dla projektowanej zmiany – proponowana zmiana została przemilczana w uzasadnieniu projektu ustawy. Brak jest wyjaśnienia dlaczego obok istniejącego już wyłączenia stosowania u.d.i.p. dodaje się u.o.d.p.w.i.s.p. Skąd wynika taka potrzeba oraz dlaczego taka zmiana legislacyjna jest wprowadzana właśnie w tym momencie?

• Obowiązujące wyłączenie u.d.i.p. w kontekście SIM narusza konstytucyjne prawo do informacji publicznej – w kontekście projektowanych zmian należy także zwrócić uwagę, że obecne rozwiązanie arbitralnie wyłączające stosowanie u.d.i.p. jest rozwiązaniem nieproporcjonalnym i nie uwzględnia, podobnie jak w przypadku u.o.d.p.w.i.s.p., że istnieją już rozwiązania ogólne rozwiązania ograniczające prawo do informacji publicznej i wystarczy je stosować w praktyce.

Pełna treść opinii opracowanej przez r.pr. Piotra Sołowija – Opinia do projektu ustawy UD238 Watchdog Polska