na stronie:
Dokumentacja

II czytanie ustawy o CRU: próg 10 tys. zł bez poparcia wśród posłów

19 listopada w Sejmie odbyło się II czytanie ustawy o Centralnym Rejestrze Umów. Rządowy projekt budzi wiele zastrzeżeń, a największe z nich dotyczy progu kwotowego, od którego instytucje będą zobowiązane do publikowania umów w rejestrze. Posłanka Jolanta Zięba-Gzik przedstawiła Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych o rządowym projekcie ustawy zmieniającej ustawę o zmianie ustawy – Kodeks karny…

Dokumentacja

Lokalny lobbing pod lupą – zapraszamy na warsztaty w Katowicach

Zapraszamy na warsztat realizowany w ramach projektu Lokalne wpływy, wspólna kontrola organizowanego przez Sieć Obywatelska Watchdog Polska uwaga, zmiana terminu, szczegóły poniżej! W trakcie spotkań chcemy porozmawiać o tym: ● na co my, jako mieszkańcy, mamy wpływ; ● kto formalnie podejmuje decyzje i jaka jest ich ścieżka; ● jak funkcjonują władze gminy; ● czy i…

Dokumentacja

SLAPP-y bez granic. Zagraniczne przykłady pozwów uciszających krytyków

Od Irlandii przez Belgię po Włochy – w całej Europie aktywiści, dziennikarze, naukowcy i sygnaliści mierzą się z pozwami, które mają ich zastraszyć i uciszyć. Pozwy SLAPP (Strategic Lawsuits Against Public Participation) stały się narzędziem wpływowych polityków i korporacji do tłumienia krytyki, a także blokowania niewygodnych informacji. SLAPP – międzynarodowy problem, europejska odpowiedź SLAPP (Strategic…

Dokumentacja

Jawność jest patriotyczna

Patriotyzm, którego istotą powinny być obchody Święta Niepodległości, opiera się na idei państwa jako wspólnego dobra wszystkich obywateli. Fundamentem niepodległego, demokratycznego państwa jest dążenie do wolności, poszanowania godności i praw człowieka oraz solidarności społecznej. Demokratyczne państwo prawa powinno być bezpieczne, sprawne, ale przede wszystkim zobowiązane do ochrony mniejszości. Instrumentalne wykorzystywanie 11 listopada jako platformy do…

Dokumentacja

Katastrofa smoleńska – kto miał dostęp do akt postępowania?

Od prawie 6 lat usiłujemy dowiedzieć się, kto miał dostęp do akt postępowań w sprawie katastrofy smoleńskiej. Najpierw odmawiano nam dostępu z powodu wciąż trwających postępowań, potem Prokuratura Krajowa uznała, że nasz wniosek jest nieprecyzyjny.  Ustawa Prawo o prokuraturze z 28 stycznia 2016 roku przewiduje możliwość wglądu osób trzecich do akt toczących się postępowań, jeśli…

Dokumentacja

#ZnamyStawki: czas przestać milczeć o pieniądzach w kulturze 

Kto i ile zarabia w kulturze? Stowarzyszenie Kultura w Pracy domaga się jawności wynagrodzeń artystów i kosztów wydarzeń finansowanych z budżetu państwa. W rozmowie z nami Dawid Mateusz* i Patryk Kosenda** tłumaczą, dlaczego przejrzystość w kulturze to nie fanaberia, ale warunek zaufania i równości. Martyna Bójko: Rozmawiamy w ostatnim dniu przesłuchań konkursu chopinowskiego i przed…

Dokumentacja

Dołączamy do kampanii Zatrzymaj Faszyzm

Faszyzm to nie przeszłość. To mechanizm, który wraca, gdy milczymy. Wolności obywatelskie i standardy demokracji na naszych oczach ulegają stopniowemu ograniczaniu – w Polsce i na świecie, dlatego dołączamy do wspólnej inicjatywy kilkunastu organizacji społecznych i innych środowisk w projekcie “Zatrzymaj faszyzm”.

Dokumentacja

Tajemnica bankowa zamiast przejrzystości. NBP odmawia ujawnienia wykazu 630 umów

W lipcu 2025 roku zapytaliśmy Narodowy Bank Polski o listę podmiotów, które otrzymały od niego dofinansowanie w latach 2018 i 2019. Dla każdego z przyznanych dofinansowań wnosiliśmy o wskazanie: pełnej nazwy podmiotu, który otrzymał dofinansowanie, celu, na jaki środki dofinansowania zostały przyznane, wysokości przyznanego dofinansowania. NBP uznał, że to informacja przetworzona, i wezwał nas do…

Dokumentacja

Ministerstwo Finansów nie uwzględnia petycji o brak progu w Centralnym Rejestrze Umów

Otrzymaliśmy odpowiedź Ministra Finansów i Gospodarki na naszą petycję z 29 września 2025 r., w której wspólnie z Instytutem Finansów Publicznych oraz ponad 1200 obywatelami apelowaliśmy, by nie zwiększać progu kwotowego z 500 zł do 10 000 zł w Centralnym Rejestrze Umów jednostek sektora finansów publicznych. Petycja, o której pisaliśmy tutaj, została złożona do Prezesa…

Dokumentacja

Z północy na południe, ze wschodu na zachód – Jawność w drodze 2025!

Kolejna edycja Jawności w drodze za nami. Przejechaliśmy Polskę wzdłuż i wszerz — z północy na południe oraz ze wschodu na zachód. Było mnóstwo ciekawych rozmów, wiele emocji i okazji, by zobaczyć, jak wiele osób w Polsce chce działać i budować lepszą codzienność. To mocne słowa na początek, ale nie ukrywamy, że marzenie o tym,…

Dokumentacja

Projekt ustawy anty-SLAPP pod lupą: prawo, które może nie zadziałać

W kwietniu 2024 roku weszła w życie unijna Dyrektywa anty-SLAPPowa, która jest odpowiedzią na zjawisko pozywania dziennikarzy, aktywistów czy naukowców za krytykę osób wpływowych czy nagłaśnianie nadużyć władzy. Kraje członkowskie, w tym Polska, mają czas do maja 2026 roku na jej implementację do swoich systemów prawnych. Stojąc na stanowisku, że samo wdrożenie dyrektywy do polskiego…

Dokumentacja

Pytamy posłów i posłanki

Czy poprą pełną jawność umów? Po przekazaniu petycji w sprawie Centralnego Rejestru Umów na ręce Premiera i uzyskaniu informacji, że trafiła ona do Ministerstwa Finansów, wchodzimy w kluczową fazę kampanii. Wkrótce projektem przepisów zajmie się Sejm. Dlatego rozpoczęliśmy kolejną akcję – pytamy posłów i posłanki, czy poprą pełną jawność umów jednostek sektora finansów publicznych, bez…

Dokumentacja

Zapraszamy na listopadowe warsztaty!

7 listopada w Ośnie Lubuskim, a 15 listopada w Olsztynku zapraszamy na warsztaty o tym, jak zapadają decyzje lokalne i komu tak naprawdę służy samorząd. W trakcie spotkań chcemy opowiedzieć oraz porozmawiać o tym: ● na co my, jako mieszkańcy, mamy wpływ; ● kto formalnie podejmuje decyzje i jaka jest ich ścieżka; ● jak funkcjonują…

Dokumentacja

Podpisaliśmy apel o trwałe finansowanie niezależnych mediów w UE

Sieć Obywatelska Watchdog Polska dołączyła do apelu organizacji społecznych z całej Europy o zapewnienie silnego i długofalowego finansowania niezależnych mediów w budżecie Unii Europejskiej na lata 2028–2034. Uważamy, że wolne media to nie luksus, lecz infrastruktura demokratyczna – warunek dostępu obywateli do rzetelnych informacji i podejmowania świadomych decyzji. Podpisując list „Zainwestuj w wolne media: fundament…

Dokumentacja

Czy jeszcze ktoś patrzy lokalnej władzy na ręce?

Kiedyś były głosem społeczności i strażnikiem lokalnej demokracji. Dziś wiele mediów lokalnych walczy o przetrwanie lub zależy od pieniędzy tych, których powinny rozliczać. Jaką politykę powinno przyjąć państwo, by przywrócić im tę rolę i znów pozwolić patrzeć władzy na ręce? Sieć Obywatelska Watchdog Polska to – jak wiecie – organizacja wspierająca kontrolę obywatelską. Co do…

Dokumentacja

Winne drzewa. Jak usprawiedliwia się wycinkę przydrożnych alei

Drzewa przy drogach – typowanie do wycięcia i zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego Od kiedy zwracam uwagę na drzewa – bo było tak, że je widziałam, ale nie patrzyłam na nie świadomie – nurtują mnie pytania o wycinanie drzew przydrożnych. Kilka lat temu, przy drodze, którą często podróżuję, wycięto wszystkie okazałe drzewa, te o największych obwodach.…

Dokumentacja

Zawód i niedosyt. Projekt ustawy o CRU przyjęty przez rząd

  21 października, Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy zmieniającej ustawę o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw oraz o zmianie niektórych innych ustaw, przedłożony przez Ministra Finansów. Pod tą trudną nazwą kryją się przepisy zmieniające regulacje dotyczące Centralnego Rejestru Umów (CRU). Proponowane zmiany stanowią spore rozczarowanie, do największych z nich należy z…

Dokumentacja

Resort pytał o opinię na temat jawności umów. Wyników nie zobaczymy – „dokument wewnętrzny”

W kwietniu Ministerstwo Finansów zorganizowało konferencję na temat wdrożenia Centralnego Rejestru Umów. Jej uczestnicy mieli okazję wypowiedzieć się w ankiecie na temat proponowanego progu publikacji umów (10 tys. zł). O badaniu, w którym jedynie 9% respondentów uznało, że ten próg jest za wysoki, niewiele wiadomo.  Konferencję „Centralny Rejestr Umów JSFP jako narzędzie jawności życia publicznego.…

Dokumentacja

Z “Jawnością w drodze” w Nałęczowie!

Przez ostatnie pół roku podróżowaliśmy po Polsce, by rozmawiać z Wami o jawności, odwiedziliśmy ponad 30 miejscowości. Ostatnim przystankiem na naszej drodze miał być Radom, ale mamy dobrą wiadomość, jeszcze zajrzymy do Nałęczowa! Będziemy gościć na zaproszenie Kamila Czekirdy i inicjatywy Spotkania z pasją. Kiedy: 24 października, godz. 18:30 Gdzie: Hotel Arche, ul.Spółdzielcza 4B, Nałęczów…

Dokumentacja

Wiem, ale nie powiem? Nie z nami!

Dziękujemy wszystkim, którzy w swoich rozliczeniach podatkowych przekazali 1,5% podatku Sieci Obywatelskiej Watchdog Polska. Dzięki Wam w 2025 roku (z rozliczeń za 2024 r.) otrzymaliśmy 1 407 087 zł. To ogromne wsparcie, które pozwala nam codziennie działać na rzecz jawności, prawa do informacji i uczciwego państwa. Od lat to właśnie dzięki Waszym decyzjom możemy patrzeć…

Dokumentacja

Otwarte rządy w praktyce. Po szczycie OGP 2025

Na początku października 2025 r. ponad 2 000 przedstawicieli rządów, społeczeństwa obywatelskiego oraz instytucji międzynarodowych z całego świata spotkało się na szczycie Open Government Partnership (OGP) w Vitorii-Gasteiz w Kraju Basków. Podczas szczytu debatowano na temat najlepszych praktyk i postępów w dziedzinie przejrzystości, rozliczalności, udziału obywateli w rządzeniu oraz uczciwości życia publicznego. To już dziewiąta…

Dokumentacja

Poręczenie majątkowe w Bitcoinach za Pawła S., twórcę marki Red is Bad, a jawność

Co łączy patriotyczne koszulki, kryptowaluty i Prokuraturę Krajową? Historię popularności marki Red is Bad realizującej wiele rządowych zamówień za czasów Zjednoczonej Prawicy i zatrzymania na Dominikanie jej współtwórcy Pawła S., a także kwestię jego nietypowego poręczenia majątkowego przybliżyliśmy w artykule Od koszulek z husarią do poręczenia w Bitcoinach. Opisaliśmy też pytania, jakie wysłaliśmy do Prokuratury…

Dokumentacja

Kalendarz Szymona Hołowni

Pamiętacie lipcowe nocne spotkanie Hołowni, Kamińskiego i Bielana? Chcąc poznać jego szczegóły, kilka dni później zawnioskowaliśmy o dostęp do kalendarza Marszałka Sejmu. Na odpowiedź przyszło nam czekać dwa miesiące. Czego się dowiedzieliśmy? Spotkanie polityków wzbudziło nie lada sensację. W końcu niecodziennie przedstawiciele przeciwnych obozów politycznych spotykają się pod osłoną nocy. W tle była zbliżająca się…

Dokumentacja

Jak w praktyce działa prawo do informacji – międzynarodowy raport

Kanadyjska organizacja Centre for Law and Democracy przy wsparciu UNESCO przeprowadziła międzynarodowe badanie, którego celem było praktyczne sprawdzenie, jak prawo do informacji (RTI) funkcjonuje w różnych państwach świata. W ramach projektu złożono dwa identyczne wnioski o informację publiczną do organów administracji w krajach, które posiadają przepisy dotyczące prawa do informacji (RTI). Było to pierwsze tego…

Dokumentacja

Wrocławskie ZOO blokuje ujawnienie umów z prawnikami

26 listopada 2024 r. złożyliśmy wniosek o ujawnienie umów i faktur za obsługę prawną ZOO we Wrocławiu. Spółka odmówiła, tłumacząc, że realizacja wniosku sparaliżowałaby jej pracę i stanowiłaby „nadużycie prawa do informacji”. Uznała też, że chodzi o informację przetworzoną. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z 15 lipca 2025 r. potwierdził, że ZOO pozostawało…

Dokumentacja

Z “Jawnością w drodze” w Radomiu!

Przez ostatnie pół roku podróżowaliśmy po Polsce, by rozmawiać z Wami o jawności. Odwiedziliśmy ponad 30 miejscowości, a ostatnim punktem na naszej mapie jest Radom. Już 10 października zawitamy w radomskim Centrum Organizacji Pozarządowych. W Radomiu będziemy gościć na zaproszenie Stowarzyszenia Orła i Reszki i Rozgłośnika Społecznego. Kiedy: 10 października, godz. 17:00 Gdzie: Centrum Organizacji…

Dokumentacja

Konferencja Oh My Hack 2025

 2 grudnia 2025 roku odbędzie się już 7. edycja konferencji Oh My Hack, łączącej najważniejsze tematy z zakresu cyberbezpieczeństwa z szerokim spektrum wiedzy technicznej. To wydarzenie, które pozwala w ciągu jednego dnia zdobyć wiedzę porównywalną z tygodniami szkoleń.  Doświadczenie i merytoryczne wsparcie Konferencja Oh My Hack odbywa się regularnie od 2020 roku, a jej program powstaje…

Dokumentacja

Tajemnicze prezenty Rafała Brzoski

2 września Gazeta Wyborcza donosiła:  W ubiegły piątek prezydenta Nawrockiego odwiedził w Pałacu Prezydenckim znany biznesmen Rafał Brzoska, właściciel InPostu. Brzoska przyjechał z żoną Omeną Mensah. Osobnym samochodem przywieźli ponad 20 paczek z prezentami dla Nawrockiego, jego żony Marty i trójki ich dzieci (każda paczka była oznaczona imieniem obdarowanego). Wręczenie prezentu prezydentowi nie jest niczym…

Dokumentacja

Walczymy o jawność wydatków Narodowego Instytutu Fryderyka Chopina

W styczniu 2025 r. Narodowy Instytut Fryderyka Chopina oraz Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego ogłosiły, że po wielu miesiącach negocjacji udało się zakupić od prywatnych właścicieli autograf Ballady f-moll op. 52 Fryderyka Chopina. W tekstologii autograf to tekst dzieła sporządzony własnoręcznie przez autora, czyli rękopis autorski. Narodowy Instytut Fryderyka Chopina podkreślał, że autografy tej kompozycji…

Dokumentacja

Slapp za fakty

Przedsiębiorca z Podhala wsparł kampanię wyborczą burmistrza Nowego Targu starającego się o reelekcję, a potem pozwał Renatę Piżanowską za to, że opisała to na Facebooku.  Stan faktyczny Renata Piżanowska w swoim wpisie przedstawiła ogólnie znane fakty. Fakt pierwszy – Stanisław Potoczak, właściciel firmy PHU Potoczak wpłacił 8 tysięcy złotych na kampanię wyborczą komitetu Nasze Miasto.…